SOMERJAROJ

SOMERJAROJ

Viktor Nonong Medrano

.i me la crisa nanca

Mga Taong Tag-araw

Summer Years

Spirite, mi estas Sinkretisto, pli kiel Budaisto-Animisto, kiu ne neas aliajn kredsistemojn kaj kultadsistemojn, kaj mi kredas je Sciencfakto kaj Sciencfikcio. Mi estas simpla, kaj mi estas komplika. Lingvoj kiel Esperanto kaj Loĵbano estas spiritaj fenestroj aŭ veturiloj por mi. (Ĉi tio pensiĝas la 26-an de junio de 2024, ĉi tie sur Lulu-insulo.)

Sa umagang ikalawang lakad ko, papunta ako muli sa kapihang Istarbak. Ang tindera na naman ay si Maya, yaong mestisa nang Hapon at Gitnang Silangan. May sanwits na salsitsas, tsedar, at itlog ako. Marami nang tao roon, bago pa mag-alas-diyes. Ika-26 ng Hunyo ng 2024, ngayon sa Isla Lulu rito. Maulap sa labas. Ang langit ay kulay-abo. Mga alas-onse, may itim na kapeng malamig ako, at kumakain na ako ng Asyanong tanghalian sa balkonahe. Di ko alam ang pangalan ng kinakain ko, pero may mga hipon at madilaw na kanin. Mayroon pa akong mga blakbering gusto kong ubusin na. Sa Pilipinas, may mga tanim ng "butterfly pea flowers" ang pinsan kong si Eileen. Ginagamit sa "bughaw na kanin" nang katulad sa Taylandiya. Nagiging popular na rin sa Pilipinas. Pasado nang alas-katorse, umaambon na sa labas, dito sa Isla Lulu. May mga Koreanong pulang munggong popsikel ako sa priser. Mamaya pa, bumalik akong lakad sa kapihang Istarbak para berdeng tsaang may yelo. May bago silang sanwits na masarap: croissant na may hamon at kesong Suwiso!

Enuo estas problemo por okcidentuloj. Ili ne ŝatas silenton. Ili ne meditas. (Kelkaj scias, ke oni povas mediti, dum oni laboras.)

Sa umaga, pasado nang alas-sais, pumuntang lakad ako sa kapihang Istarbak. Maulap sa labas. Kulay-abo ang langit. Umiinom ako sa kapihan ng berdeng tsaang may yelo. Sa tapat ako ng bintana. May musikang "pop oldies" sa likod. Ika-26 ng Hunyo ng 2024, ngayon sa Isla Lulu rito.

Estas nun la 26-an de junio de 2024. Hieraŭ, mi kaj Gregorio diskutis, ke Kantonio mem ne estas briteska, kia ja estas Honkongo. Eble, pro la daŭra mandareniĝo de Honkongo, ĝi fariĝos malpli briteska. Mi pensas, ke la konduto de honkonganoj malsamas de ĉinoj de la Ĉeftereno. Mi menciis al Gregorio pri mia intelekta bela amiko Miĥaelo el Guǎngzhōu en Kantonio. Kantonianoj estas almenaŭ dulingvanoj per la mandarena kaj la kantona. Miĥaelo antaŭe kutime vizitis la kafejon sur Lulu-insulo.

May mga Hapones na iniisip na ang kailangan ko lamang sa lingguwistika ay ang kaalaman ko nang mga ponemikong Katakana. Sa isip nila, ang kagustuhan ko sa Esperanto ay may kaugnayan doon. Parang "kendi sa mata" ang Katakana; nakakatuwa sa mga bata. Alam ko na rin ang ponemikong Hiragana, pero hindi "kompleto" ang aking logogramang Kanji. (Wala naman talagang "kompletong kaalaman" ng Kanji.) Ika-26 ng Hunyo ng 2024, ngayon. 

Matene antaŭ la sesa, mi ankoraŭ kuŝas sur mia sofo. Aliaj pensas, ke mi vivas en alia lando. Hieraŭ, mi kaj Gregorio diskutis pri la kialo, ke ni iras al la kafejo: Ni volas vidi aliajn homajn vizaĝojn. Estas la 26-an de junio de 2024, sur Lulu-insulo.

Vespere estas mia kvara marŝado dum la tago al Starbukso-kafejo. Iom sunbrilas, kaj iom nubas. Mi trinkas la vere novan glacian Rozkoloran Trinkaĵon kun fragaj pecoj. Estas du brazilanoj sidantaj apud la fenestro, parolante la portugalan. Poste, mi troviĝas en Jami-picejo por trinki dietan kolaon el ladskatolo. Poste, mi vizitas apudan Kin's-fruktovendejon por akiri tri skatolojn da nigraj rubusoj po kvin dolaroj por la tuto. Estas la 25-an de junio de 2024.

Estas mia tria marŝado dum la tago al la kafejo Starbukso. Sunbrilas. Varmas. Mi trinkas glacian nigran teon, kaj Gregorio la filipinano donas al mi sekigitajn pomajn pecojn por manĝi tie. Li kaj mi parolas per miksado de la tagaloga, la hispana, kaj la angla. Hans la nederlandano alvenas per sia rulseĝo al nia tablo. Mi diras pri Hans al Gregorio, "Ni ĉiam parolas pri astronomio." Ni parolas pri la senkontaminiga protokolo de kosmaj veturiloj kaj sondiloj. Kaj Hans pensas, ke oni ne plu faras tiun procedon. Eble, mikroboj kaj virusoj kontaminos lunojn, planedojn, asteroidojn, kometojn, kaj tiel plu en la kosmo! Poste, mi mencias la novajn sondilfotojn pri Jupitero, pli detalajn, kiel buntan supon de nuboj super la gasgiganto. Aliteme, en la kafejo, estas Maja la japana-mezorienta mestizino, kaffaristino. Kaj ŝi estas kreema persono. Estas la 25-an de junio de 2024.

Sa ikalawang dalaw ko sa kapihang Istarbak, mayroon na naman akong berdeng tsaang may yelo. May mga dumalaw na mukhang muskuladong mongheng Budista roon. Maaraw. Maliwanag sa may bintana. Pag-uwi ko, dumaan akong lakad sa larang na kita ang malayong bughaw na kabundukan. May mga nagkalat na damong may dilaw na bulaklak. Noong bata ako, ang imahinasyon ko tungkol sa larang ay naging parte ng Ringworld, o Mundong Singsing, sa mga libro ni Larry Niven: Parang malaking sinturong palibot sa isang araw, bituwin katulad ng ating Sol. Ginawa ng mga antigong inhenyero sa espasyo. Siyensiyang piksiyon nga. Ika-25 ng Hunyo ng 2024 ngayon, dito sa Isla Lulu.

Sa unang lakad ko sa umaga papuntang kapihang Istarbak, maaraw. Umiinom ako roon ng berdeng tsaang may yelo. Sa espiritwalidad, Singkretista akong mas parang Budista-Animistang hindi naman denideskuwento ang iba pang sistema ng pananampalataya at pagsamba, at naniniwala ako sa Siyensiyang Totoo at Siyensiyang Piksiyon. Simple ako, at komplikado ako. Ika-25 ng Hunyo ng 2024 ngayon, dito sa Isla Lulu.

There may be some psychic phenomena happening concerning ethnicities and languages. There may be a spell on people at some unknown extent concerning the Spanish language. Locally, here on Lulu Island, there is emphasis on Cantonese, a Chinese Han minority. There is the Tagalog Global Xenoglossia. 2024-06-25

Māyā or Illusion is a major concept in Buddhism. What we see, feel, hear, taste, smell, emote, etc. about this world hides the reality that is lurking behind. The Cyber Community has dealt with this concept vigorously: Games on different platforms simulate strange new worlds. There is VR or Virtual Reality. In the movie industry, the sci-fi movie The Matrix is a prominent classic example of alluding to Māyā. 2024-06-25

Sa hapon ang ikatlong lakad kong papuntang kapihang Istarbak nitong araw. Sa una, may itim na kapeng may yelo ako. Sa ikalawa, may itim na tsaang may yelo ako. At sa ikatlo, may berdeng tsaang may yelo ako, at may sanwits na salsitsas, tsedar, at itlog. Ang tindera ko sa tatlong beses ay si Mary na Pilipina. Maraming mga bata sa kapihan. Paglabas ko, kumaway ako kay Gary na Kantones na suot na miltar na estilo. Marunong na siya ng Mandarin para sa asawa niya. Dumalaw ako sa pizzeriang Yami para magkolang pangdiyeta. Pag-uwi ko, nakita ko ang puting kaibigan kong si Rod sa daan. Nakasuot siya nang iluminadong asul na kamiseta. Papunta raw sila sa Lawang Alice para magkamping. Nakita ko rin ang mga kapitbahay kong si Moli na mestisang Tsina-Bumbay na Taga-Fiji at si Nikki, yaong Griyegang Taga-Tsipre. Nakasuot silang puti. Pinag-usapan namin ang mga Kantones na pinagiba ang bahay nila para gumawa nang bago. Sabi kong may Bumbay ding ganoon ang ginawa sa cul-de-sac. Sabi ko, "May pera sila! Mayaman!" Sabi ni Nikki, "Hindi sila mayaman: Parati silang nagtratrabaho!" Ngiti kaming lahat. Maaraw ngayong ika-24 ng Hunyo ng 2024. Ang tanghalian at hapunan ko sa balkonahe ay "Sayur Lodeh" na Indones, yaong ginataang gulay, na tinimpla ng Kuya. May lumpiya rin. Sa lupa ay nasa hardin ang mag-asawang si Moli at si Leong, mga kapitbahay.

Ĉe la kafejo Starbukso, tiu hispanumulo kun la kantonulo Gary ne ŝatas paroli "blanke". Li eble pensas, ke la hispana, Esperanto, kaj la angla estas nur "blankaj" lingvoj. Eble, li pensas, ke mi aspektas pli kiel indiĝeno. Li aspektas pli kiel blankulo. Eble, li ne interesiĝas pri la okcidenta mondo. Li venis de Kolombio. Mi eble komprenas lin. Li kaj eble Gary opinias, ke mi ŝajnas esti japaneskulo, eĉ se mi naskiĝis en Filipinoj. Estas la 24-an de junio de 2024. Mi kelkfoje klarigas al kantonuloj, ke hispanumuloj estas ĝenerale variaj trirasuloj de blanko, ruĝo, kaj nigro.

Henrik la dana kaftrinkanto ĉe Starbukso sur Lulu-insulo vendas seglignojn al Eŭropo kaj Japanio. Li ne havas gefilojn. Mi diras al li, ke mi neniam edziĝis. Mi ne diras al li, ke mi preferas edzinon, kiu ne estas kristaneska kaj ne parolas angle. Estas la 24-an de junio de 2024.

****

My younger brother Paolo tells me that I should watch Season 17, Episode 4, of Ancient Aliens, as it deals with extraterrestrial manipulation of the human genome. My ufologist friends, too, believe in this idea. I have often thought that there might be something extraterrestrial about myself, as since childhood, I have been interested in astrobiology. 2024-06-24

Asexualists feel hatred. 2024-06-24

****

Sa gabi, uminom ako ng berdeng tsaang may yelo sa kapihang Istarbak. Mamaya pa, naroon ako sa pizzeriang Yami. Ang mga tindera ay si Jeevanjot na Indiyana at si Rose na Pilipina. Ang order ko ay isang lata ng pangdiyetang kola at mga inihurnong patatas na may ketsap. Maraming kostumer na Asyano roon. Ika-23 ng Hunyo ng 2024 ngayon, dito sa Isla Lulu.

Elon Musk, eble humure, aludas al estonteco, kiam maŝinoj anstataŭus la homaron: En grafiko, robotpatro montras al sia robotfilo homan cerbon en muzeo, dirante, "Kaj tiu estas la originala procesoro!" Eble, mi pensas, ke en la estonteco, homoj povus esti kiel katoj kaj hundoj apud inteligentaj maŝinoj. Kompare al aliaj, mi estas optimisma. Apud maŝinoj, eble homa evoluo povus daŭri, kiel oni dirus "kiel simioj". Pri la grafiko, mia fratego diras, "La robotoj ne estas orientuloj!" Sed, mi opinias, ke ekzistus algoritmoj por imitado de kelkaj trajtoj de "orientuloj". Se oni kredas je psika superpovo de homa cerbo, tio eble estus malfacile reproduktata.

Sa hapon, naglakad akong palibot nang malapit na kapitbahayan ko rito sa Isla Lulu. Parang bumabalik ako sa dating sarili ko nang ilang taon na ang nakalipas. Sa paglalakad ko, hawak ko ang popsikel na pulang munggo na Bibibig na markang Binggrae ng Korea. Sa kapitbahayan, may mga bagong bahay, at may ginagawa pa. Ngayon ay ika-23 ng Hunyo ng 2024.

Mi trinkis glacian verdan teon dufoje en malsamaj vizitoj al la kafejo Starbukso dum la dimanĉa mateno. En la unua fojo, mi ankaŭ manĝis kolbasan ĉedarfromaĝan ovan sandviĉon, kaj mi tie vidis Jasonon, la sciencfikcian fanatikulon, kiel min. Kiam mi eliris el la pordo por diri "ĝis revido", sidante ĉe ekstera tablo, li tenis sian kapon orte al mi, kiel en svedaj filmoj. Kia stranga blankulo! En la dua fojo, mi ankaŭ akiris sakon da bokĉojojn aŭ ĉinajn brasikojn el la legomvendejo Kin's. Estis la 23-an de junio de 2024.

Mi parolis kun Kris la japanmestiza kaffaristo: "Kiel sciencfikcio", mi diris, ĉar li komencis labori en la Konservatorio en la Parko Reĝino Elizabeta. Ne plu estas papilioj, ĉar la birdoj manĝus ilin. Estas la 23-an de junio de 2024.

****

LEO MARŜIS

Leo vidis la ŝipojn preter la vasta marbordo. Sur la flankoj de la ŝipoj skribiĝis strangaj logogramoj de aliaj kontinentoj. Sendube, estis stranguloj en tiuj ŝipoj. Leo daŭrigis sian marŝadon laŭ la marbordo de blanka sablo. La radioj de la du sunoj en la bluviola ĉielo batis la virojn sur la varmega grundo.

Leo marŝis laŭ la antikva strato. Kaj li vidis ĉe malhela flanko violajn vitojn grimpantajn flavgrizan ŝtonan muron kun ekzotaj logogramoj. Li ne povis legi ilin, ĉar la lingvo estis de la Sudorienta Kontinento. Li scipovis nur la lingvon de la Nordokcidenta Kontinento. Kaj nun, Leo troviĝis en la Centra Kontinento. Venis al li la saŭdado pri lia hejma kontinento. Ho ve!

2024-06-22

****

Sa sirkito nang hatinggabi nitong mga madilim na gabi, nakaupo ako sa balkonahe ng bahay dito sa Isla Lulu at nagmemeryenda. Ang sariwang simoy sa gabi ay parang yaong natatandaan ko sa baybayin ng Cancún sa Mehiko. Tag-init na ng 2024.

Nasa kapihang Istarbak akong umiinom ng berdeng tsaang may yelo, bago pa mag-alas katorse, habang kinakausap ko si Hans na Olandes na nakaupo sa silyang de-gulong niya. Pinag-usapan namin ang mga buwan ng mga higanteng Jupiter at Saturno, nang mga isang daan na bawat sa kanila ang bilang ngayon. Ang buwang Titan ng Saturno ay nakakatuwa dahil ng mga maiitim na ilog at lawa ng metano. May mga duna ng buhangin. May mga yelo. Maulap at makulap. "Kawili-wiling tanawin!" 'ika ko kay Hans. Ngayon ay ika-22 ng Hunyo ng 2024.

Sa ikalawang lakad ko nang umagang papuntang kapihan, natagpo ko sa eskinita ang nanay ni Kiara, yaong si Saing na Taga-Cambodia. Mapula ang suot niya. May mahal na pusang mukhang leopardong nakatali. Sabi ko, "Maganda ang balahibo ng pusa." Ang asawa ni Saing at tatay ni Kiara ay itim na Amerikanong militar. Marahil, may lahi nang lahat ng mga sub-espesye ng tao si Kiara: Mongoloid, Caucasoid, Negroid, at Australoid. Ika-22 ng Hunyo ng 2024 ngayon, dito sa Isla Lulu.

****

Mi studis lingvojn de aŭstraliaj aborigenoj. Mi ne lernis nur "prestiĝajn" lingvojn.

Kosmostacioj nun estas kiel lumturoj proksime de la marbordo.

Eble, ekzistus malpli da rasismo, se ĉiuj studus biologion.

Mi memoras safaritendojn en la sciencfikcia filmo La Ilustrita Viro, adaptita de la libro de Ray Bradbury.

Eble, pli gravintus, ke mi taglibris, kiam mi troviĝis en Japanio, antaŭ kelkaj jaroj, ol nun en Nordameriko.

Mi opinias, ke sciencfikcio ja gravas en mia vivo, kaj multaj "virinoj" ne komprenas. Estas kelkajn minutojn post la nula, la 21-an de junio de 2024.

ni'o li revo tcika zi ba le du'u mi viska lo danlu bu'u le klaji vi le mi zdani .i manku nicte .i la'a le danlu cu labno jonai lorxu .i la'a na gerku .i li ny renorevo ly xa dy reno detri .i mi zvati la .lulus. zei daplu

ni'o bu'u la .starbaks. zei ckafybarja mi tavla la .pitr. la bau,dz poi prulamdei cidja bau la .MANdarin. .i pe'idai kukte .i la .pitr. tavla mi la .siaulonbaus. poi me lo cidja poi me la .canxais. .i lo stasu cu nenri le nanba .i la .pitr. blabi prenu .i li ny renorevo ly xa dy reno detri bu'u la .solstis. pe le crisa

ni'o le mi lanzu cu citka lo tisycanti .e lo titnanba poi najgenja gi'e blolo bu'u la .saFAritent. pe'a .i mi pinxe lo sodva be le la .pitc. grute poi me la .bablis. .i li ny renorevo ly xa dy reno detri bu'u la .solstis. pe le crisa